Khi Đức Thế Tôn trở lại kinh thành Ca Tỳ La Vệ sau ngày chứng đạt Chánh Đẳng Chánh Giác, Ngài không nhận được sự thành kính trọn vẹn từ gia tộc. Dòng họ Thích Ca vốn nổi tiếng với sự kiêu hãnh dòng tộc tột cùng. Trong mắt các bậc trưởng lão bị che lấp bởi ngọn lửa tự cao, Đức Phật không chỉ là hàng hậu bối nhỏ tuổi hơn họ, mà trong tâm họ còn ngầm coi thường Ngài là kẻ dại khờ. Họ cho rằng Ngài đã từ bỏ ngai vàng, danh vọng và quyền lực vương giả để chọn cuộc sống của một kẻ hành đạo ăn xin trần trụi. Với tâm thái ngạo mạn đó, các vị trưởng lão chỉ cử những hoàng thân trẻ tuổi ra đảnh lễ, còn bản thân các bậc bề trên thì đứng phía sau, từ chối cúi đầu trước một kẻ mà họ coi là đi ngược lại vinh quang của dòng tộc.
Thấu suốt toàn bộ sự u tối đó bằng Trí tuệ Toàn Giác và Lòng Từ Bi vô lượng, Đức Phật hiểu rằng khi ngọn núi ngã mạn còn sừng sững, mảnh đất tâm thức của gia tộc sẽ hoàn toàn đóng sập trước ánh sáng Chánh pháp. Nếu không dập tắt sự tự cao này, họ sẽ chìm đắm trong nghiệp bất thiện và đánh mất cơ hội giải thoát duy nhất trong đời. Xuất phát từ lòng thương xót bao la đối với quê hương, Ngài đã vận dụng phương tiện thần thông để dọn sạch chướng ngại tâm trí. Ngài bước lên không trung và thi triển Song biến thần thông, phóng ra nước và lửa cùng lúc từ thân thể với năng lực phi thường. Uy lực vĩ đại đó đã đập tan hoàn toàn bức tường ngạo mạn cố hữu của dòng họ Thích Ca, làm tan biến sự tự cao và khiến Đức vua Tịnh Phạn cùng toàn bộ hoàng thân phải cúi đầu đảnh lễ Ngài trong niềm kính tin rúng động sâu sắc.
Tuy nhiên, quý vị cần nhìn thấu sự thật theo đúng tinh thần Tam tạng Pali nguyên thủy: việc biến hóa vật lý chưa bao giờ là cốt tủy hay mục đích của Đạo Phật. Đức Thế Tôn thi triển uy lực giữa không trung không phải để phô diễn quyền năng, càng không tìm kiếm sự sùng bái vô nghĩa của thế gian. Biến hóa thần thông chỉ đóng vai trò như một phương tiện mạnh mẽ để đập tan sự tự cao cố hữu, dọn sạch chướng ngại ngã mạn trong tâm trí người nghe. Thần thông vĩ đại nhất, duy nhất mang giá trị giải thoát mà Đức Phật luôn tôn vinh chính là Giáo hóa thần thông, khả năng trao truyền Chánh pháp để chỉ rõ thực tính Vô thường, Khổ, Vô ngã, giúp con người tự mình đoạn trừ phiền não và chứng đạt an lạc.
Ngay khi ngọn núi ngã mạn sụp đổ, nhường chỗ cho tâm nhu hòa và đặc tịnh tin, Đức Thế Tôn nhẹ nhàng bước xuống trao truyền Giáo pháp. Bằng Trí tuệ Toàn giác và Lòng Từ bi vô lượng, Ngài khai thị bản chất thật của vạn pháp qua Tứ Thánh Đế và con đường Giới – Định – Tuệ diệt khổ. Sự thức tỉnh diễn ra tức thì: Đức vua Tịnh Phạn rúng động đảnh lễ Ngài lần thứ ba, để rồi ngay trong chuyến về thăm này, vua cha đã đắc đạt Thánh quả Tu-đà-hoàn. Tiếp nối dải sóng thức tỉnh đó, hàng loạt hoàng thân quốc thích nhận ra vinh hoa thế gian chỉ là mộng ảo, đồng lòng xin xuất gia quy y, trong đó có Hoàng tử Nanda, La-hầu-la, chư vị A-na-luật, Bạt-đề-da, A-nan và cả người thợ cạo Ưu-ba-ly. Duyên lành ấy lan tỏa đến Mẫu hậu Mahāpajāpatī Gotamī cùng chư nữ nhân dòng Thích Ca, đặt nền móng vĩnh cửu cho sự hình thành Giáo đoàn Ni giới.
Từ sự kiện kinh điển này, tôi mong quý vị xác lập một Chánh kiến kiên cố. Hãy cảnh giác và triệt để bước ra khỏi những tà kiến mê tín đắm đuối vào phô diễn thần thông hay những học thuyết xuyên tạc Chánh Pháp. Biến hóa thần thông chỉ là chiếc cầu phương tiện, còn Chánh pháp giải thoát mới là kho tàng vô giá duy nhất Đức Phật để lại cho chư thiên và nhân loại. Cầu mong quý vị luôn nuôi dưỡng tịnh tin bất động nơi Đức Bậc Toàn Giác, kiên trì tu tập theo chuẩn mực Tam tạng Pāḷi để hiện chứng sự an lạc và giải thoát ngay trong kiếp sống này.
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Sādhu Sādhu Lành thay!
– Khải Tuệ Quang –
