Trong thế gian này, sự xuất hiện của một vị Phật Chánh Đẳng Chánh Giác (Sammāsambuddha) là một sự kiện hy hữu nhất trong mọi sự hy hữu. Kinh văn Pali có câu: “Dullabho Buddhuppādo lokasmiṃ” – Sự hiện khởi của bậc Giác Ngộ ở thế gian là điều khó gặp. Để đạt được quả vị này, một bậc Đại Bồ-tát phải viên mãn các pháp Ba-la-mật (Pāramī) trong suốt thời gian tối thiểu là 4 A-tăng-kỳ và 100 ngàn đại kiếp trái đất.
Trải qua vô vàn kiếp trống không (Suñña-kappa) – những kỷ nguyên mà thế gian chìm trong bóng tối của vô minh vì không có giáo pháp – đây là danh sách các vị Phật đã xuất hiện trong những kiếp có ánh sáng đạo vàng (Abuddha-kappa):
1. Kỷ nguyên của sự phát nguyện đầu tiên
Cách đây 4 A-tăng-kỳ và 100 ngàn đại kiếp (Maha-kappa): Trong cùng một kiếp trái đất (Sāramanda-kappa), đã có 4 vị Phật xuất hiện:
Đức Phật Taṇhaṅkara
Đức Phật Medhaṅkara
Đức Phật Saraṇaṅkara
Đức Phật Dīpaṅkara (Nhiên Đăng): Ngài là vị Phật đầu tiên thọ ký cho đạo sĩ Sumedha (tiền thân Đức Phật Gotama), xác nhận rằng vị này chắc chắn sẽ thành Phật trong tương lai.
2. Các kỷ nguyên tiếp nối
Cách đây 3 A-tăng-kỳ và 100 ngàn đại kiếp: Chỉ có 1 vị Phật ra đời là đức Koṇḍañña (Kiều-Trần-Như).
Cách đây 2 A-tăng-kỳ và 100 ngàn đại kiếp: Trong cùng một kiếp (Sāramanda-kappa), có 4 vị Phật: Maṅgala, Sumana, Revata, và Sobhita.
Cách đây 1 A-tăng-kỳ và 100 ngàn đại kiếp: Trong cùng một kiếp, có 3 vị Phật: Anomadassī, Paduma, và Nārada.
3. Giai đoạn 100 ngàn đại kiếp gần đây
Đây là giai đoạn lịch sử tâm linh cận đại theo nhãn quan của kinh tạng:
Cách đây 100 ngàn đại kiếp: Đức Phật Padumuttara ra đời.
Cách đây 30 ngàn đại kiếp: Có 2 vị Phật là Sumedha và Sujāta.
Cách đây 1.800 đại kiếp: Có 3 vị Phật là Piyadassī, Atthadassī, và Dhammadassī.
Cách đây 94 đại kiếp: Đức Phật Siddhattha ra đời.
Cách đây 92 đại kiếp: Có 2 vị Phật là Tissa và Phussa.
Cách đây 91 đại kiếp: Đức Phật Vipassī (Tỳ-Bà-Thi) ra đời.
Cách đây 31 đại kiếp: Có 2 vị Phật là Sikhī (Thi-Khí) và Vessabhū (Tỳ-Xá-Phù).
4. Hiền kiếp hiện tại (Bhadda-kappa)
Đây là một kiếp trái đất vô cùng đặc biệt và may mắn vì có đến 5 vị Phật xuất hiện:
Đức Phật Kakusandha (Câu-Lưu-Tôn)
Đức Phật Konāgamana (Câu-Na-Hàm)
Đức Phật Kassapa (Ca-Diếp)
Đức Phật Gotama (Thích-Ca Mâu-Ni): Vị Giáo chủ hiện tại của chúng ta. Giáo pháp của Ngài vẫn đang tồn tại để dẫn dắt chúng sinh thoát khổ.
Đức Phật Metteyya (Di-Lặc): Vị Phật tương lai sẽ giáng sinh khi giáo pháp của đức Gotama đã hoàn toàn biến mất và tuổi thọ con người thay đổi xuống chỉ còn 10 năm ( khoảng vài triệu năm hoặc hàng tỷ năm nữa )
Nhìn vào dòng thời gian khủng khiếp của các A-tăng-kỳ, chúng ta thấy rằng số lượng các vị Phật chỉ đếm trên đầu ngón tay so với hàng tỷ tỷ năm trống rỗng. Để một vị Phật xuất hiện, đó là kết quả của một ý chí sắt đá, lòng bi mẫn vô biên và trí tuệ siêu việt.
Chúng ta đang sống trong giai đoạn cuối của giáo pháp đức Phật Gotama. Đừng để thời gian trôi qua vô ích, hãy tận dụng cơ duyên “ngàn năm có một” này để thực hành Chánh pháp, vì cơ hội gặp được ánh sáng của một vị Phật kế tiếp (Metteyya) là một quãng chờ đợi xa xăm đến nghẹt thở.
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Sādhu Sādhu Lành thay!
– Khải Tuệ Quang –


